අස්ස ජාතකය

අස්ස ජාතකය

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, අස්ස ජාතකයෙහි, අතිශයින් ඤාණවන්ත, විචක්ෂණශීලී අශ්වයෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. එක කලෙක, කෝසල දේශයෙහි, පසේනදී කොසොල් රජු රාජ්‍යය කළේය. රජුට අතිශයින් ආදරණීය, සුදු පැහැති, බලසම්පන්න අශ්වයෙකු විය. ඒ අශ්වයා, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ආත්මයයි. රජු එම අශ්වයාට ඉතා සලකන අතර, එය හැඳින්වූයේ 'සුදු අශ්වයා' යනුවෙනි. රජු සෑම විටම එම අශ්වයා මත නැගී, තම රාජධානියෙහි සංචාරය කළේය. එක් දිනක්, රජු ඝෝර වනයක් මැදින් ගමන් කරමින් සිටියදී, හදිසියේම ඔහුට අසනීප විය. රජුට දැඩි උණක් වැළඳුණු අතර, ඔහුට අශ්වයා මත සිටීමට පවා නොහැකි විය. රජු තම අශ්වයාට කීවේ, 'මාගේ සුදු අශ්වයා, මම අසනීප වී සිටිමි. මට ගමට යාමට නොහැකිය. ඔබ මා රැගෙන යනු ඇතැයි මම විශ්වාස කරමි.' බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, අශ්වයා වශයෙන්, රජුගේ දුර්වලතාවය දුටුහ. ඔහුට සිහිපත් වූයේ, පෙර භවයකදී, රජු තමාට දුන් උපදෙස් මෙන්, දැන් තමා රජුට උපකාර කළ යුතු බවයි. අශ්වයා, රජුට කීවේ, 'මහරජ, බිය නොවනු මැනව. මම ඔබව රැගෙන යන්නෙමි. නමුත්, මට රහසක් කීමට තිබේ. මෙම වනයෙහි, විශාල ගස් අතර, රන් ආභරණවලින් සරසන ලද, දිව්‍යමය ඖෂධවලින් පිරි, රහස් ස්නානයක් ඇත. එහි ස්නානය කිරීමෙන්, ඔබ සුවපත් වනු ඇත.' රජු, අශ්වයාගේ කීම විශ්වාස කළේය. අශ්වයා, රජු රැගෙන, එම රහස් ස්නානය වෙත ගියේය. රජු ස්නානය කර, ඖෂධ පානය කිරීමෙන් පසු, වහාම සුවපත් විය. රජු අශ්වයාට ස්තුති කරමින්, 'මාගේ සුදු අශ්වයා, ඔබ මාගේ ජීවිතය බේරා දුන්නා. ඔබ මාගේ සැබෑ මිතුරාය.' යනුවෙන් පැවසීය. රජු, අශ්වයාට අතිශයින් ආදරය කළේය. ඔහු තම රාජමාළිගාවට පැමිණි පසු, අශ්වයා සඳහා විශේෂ සැලකිල්ලක් දැක්වීය. ඔහු අශ්වයා සඳහා මාලිගාව තුළම ස්නානයක් සහ අතිශයින් සුඛෝපභෝගී ජීවිතයක් සකස් කළේය. අශ්වයා, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ලෙස, රජුට ධර්මයෙහි වැදගත්කම, සත්‍යවාදී බව සහ මිත්‍රත්වයේ වටිනාකම පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබා දුන්නේය. ඔහු රජුට පැවසුවේ, 'මහරජ, ශරීරය පමණක් නොව, සිත ද පිරිසිදු කිරීම වැදගත්ය. ධර්මයෙහි යෙදීමෙන්, සිතේ සාමය ලැබේ.' රජු, අශ්වයාගේ ධර්ම දේශනාව අසා, තම ජීවිතය ධර්මයෙහි යෙදවීය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨව රාජ්‍යය කළ අතර, රටවැසියා සතුටින් ජීවත් වූහ.

කතාවේ සිදුවීම්:

පසේනදී කොසොල් රජුගේ රාජ්‍ය කාලය. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ අශ්වයෙකු ලෙස උපත ලැබීම. රජුට අසනීප වීම සහ වනයෙහි අතරමං වීම. අශ්වයා රජුට රහස් ස්නානයක් පිළිබඳව දැනුම් දීම. රජු ස්නානය කර සුවපත් වීම. රජු අශ්වයාට කෘතඥතාව පළ කිරීම. අශ්වයා රජුට ධර්මය දේශනා කිරීම. රජු ධර්මයෙහි යෙදී ධර්මිෂ්ඨව රාජ්‍යය පාලනය කිරීම.

සංවාද:

රජු: 'මාගේ සුදු අශ්වයා, මම අසනීප වී සිටිමි. මට ගමට යාමට නොහැකිය. ඔබ මා රැගෙන යනු ඇතැයි මම විශ්වාස කරමි.'
අශ්වයා (බෝධිසත්වයන් වහන්සේ): 'මහරජ, බිය නොවනු මැනව. මම ඔබව රැගෙන යන්නෙමි. නමුත්, මට රහසක් කීමට තිබේ. මෙම වනයෙහි, විශාල ගස් අතර, රන් ආභරණවලින් සරසන ලද, දිව්‍යමය ඖෂධවලින් පිරි, රහස් ස්නානයක් ඇත. එහි ස්නානය කිරීමෙන්, ඔබ සුවපත් වනු ඇත.'
රජු: 'මාගේ සුදු අශ්වයා, ඔබ මාගේ ජීවිතය බේරා දුන්නා. ඔබ මාගේ සැබෑ මිතුරාය.'
අශ්වයා (බෝධිසත්වයන් වහන්සේ): 'මහරජ, ශරීරය පමණක් නොව, සිත ද පිරිසිදු කිරීම වැදගත්ය. ධර්මයෙහි යෙදීමෙන්, සිතේ සාමය ලැබේ.'

චරිත:

• පසේනදී කොසොල් රජු
• බෝධිසත්වයන් වහන්සේ (අශ්වයා)